CHP Parti Meclisi Üyesi Erhan Adem, Türkiye tarımının tarihinin en ağır krizlerinden birini yaşadığını belirterek, çiftçilerin artan maliyetler ve yetersiz destekler nedeniyle üretimden kopma noktasına sürüklendiğini söyledi. Adem, Tarım Kredi Kooperatifleri ile Türk Şeker’in çiftçinin yanında olması gerekirken, mevcut tabloda üreticiyi yüksek faizli borç ve tüccar baskısı altında bıraktığını ifade etti.
Girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çeken Adem, gübre, mazot, enerji ve işçilik giderlerinin rekor seviyelere ulaştığını vurguladı. Çiftçinin ayakta kalmasını sağlayacak kredi ve destek mekanizmalarının ya işlemediğini ya da bilinçli biçimde etkisiz hale getirildiğini savunan Adem, “Üretici her geçen gün daha da yalnız bırakılıyor” dedi.
“Çiftçi Sistemin Dışına İtiliyor”
Mevcut durumda çiftçilerin krediye erişimde ciddi sorunlar yaşadığını belirten Adem, özellikle küçük üreticilerin teminat ve ipotek dayatmaları nedeniyle sistem dışına itildiğini dile getirdi. Bankalar ve kooperatiflerin tarımı “yüksek riskli” görerek sorumluluktan kaçtığını kaydeden Adem, bu durumun çiftçiyi tüccardan borç almaya mecbur bıraktığını, ürünün ve emeğin daha hasat edilmeden kaybedildiğini söyledi.
Bu tablonun yalnızca bir finansman sorunu olmadığını vurgulayan Adem, yaşananların aynı zamanda bir yönetim ve siyasi tercih meselesi olduğunu ifade etti. Kur ve enflasyon baskısı altında borcunu çeviremeyen çiftçinin üretim planlaması yapamaz hale geldiğini belirten Adem, bunun tarımın küçülmesine, kırsalın çözülmesine ve gıda enflasyonunun derinleşmesine yol açtığını kaydetti.
“Kamu Kaynakları Çiftçiye Dönmeli”
Tarım Kredi Kooperatifleri ve Türk Şeker’in, kendi ortaklarına dahi yeterli, ucuz ve sürdürülebilir finansman sağlayamadığını dile getiren Adem, yanlış siyasi kararlar ve liyakatsiz yönetimler nedeniyle üreticinin sırtına yük bindirildiğini söyledi. Bu kurumların gıda enflasyonu ile mücadelede de başarısız olduğunu belirten Adem, Tarım ve Orman Bakanı’nı sorumluluğa davet etti.
“Tarım Kredi Kooperatifleri ve Türk Şeker’in tüzel kişiliğine tahsis edilen kamu kaynakları, çiftçiye ucuz ve erişilebilir tarımsal kredi olarak geri dönmelidir” diyen Adem, bunun bir tercih değil, anayasal ve kamusal bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
CHP’den Çözüm Önerileri
CHP olarak tarımda çözümün mümkün olduğunu ifade eden Adem, şu önerileri sıraladı: Küçük çiftçilerin kooperatifler aracılığıyla toplu kredi ve üretim modelleriyle desteklenmesi, Devlet destekli, uzun vadeli, düşük faizli hatta faizsiz tarım kredilerinin yaygınlaştırılması, Girdi maliyetlerini düşürecek sübvansiyon ve vergi düzenlemelerinin acilen hayata geçirilmesi, Tarım Kredi ve Türk Şeker’in tüccarlaşan değil, üreticiyi koruyan yapılar haline getirilmesi. Aksi halde çiftçinin borç döngüsünden çıkamayacağını belirten Adem, Türkiye’nin gıdada daha pahalı, daha güvensiz ve daha dışa bağımlı bir yapıya sürükleneceği uyarısında bulundu.
Açıklamasının sonunda Adem, “Çiftçinin alın terini, emeğini ve toprağını sahipsiz bırakmayacağız. Tarımı piyasaya değil, kamu aklına ve üretici yararına göre yeniden yapılandıracağız” ifadelerini kullandı. (CHP)