Niğde Patates Araştırma Enstitüsü, melezleme çalışmaları neticesinde elde edilen Gerçek Patates Tohumlarının (GPT) ekimine başladı. Ekilen Gerçek Patates Tohumlarından (GPT), ileriki süreçlerde verim ve kalite özellikleri yüksek, hastalıklara dayanıklı yerli ve milli patates çeşitleri elde ediliyor.
Enstitü Müdürü Uğur Pırlak, bu sürecin ülkemizde patates tohumluğundaki ihtiyacın yurt içi imkânlarla karşılanmasını sağlamada stratejik önem taşıdığını belirtiyor.
Niğde Patates Araştırma Enstitüsü, melezleme ıslahı yöntemi ile elde edilmiş Gerçek Patates Tohumu (GPT) ile geliştirdiği çeşitlerle yeni bir aşamaya geçti. “Tohumdan sofraya” uzanan bu bilimsel süreçte, yerli ve milli patates çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yoğun şekilde sürdürülüyor.
Enstitü, melezleme yöntemi ile elde ettiği Gerçek Patates Tohumları (GPT) ile yeni çeşitler geliştirmeye odaklanıyor. Bu yöntemle her yıl ortalama 20 bin adet Gerçek Patates Tohumunun (GPT) kontrollü tül seralardaki 20 bin adet saksıya tek tek dikimleri yapılıyor. Buradan elde edilen tek yumruların tarla koşullarında dikimlerinin yapılmasıyla da ıslah çalışmalarındaki seleksiyon süreci başlamış oluyor. Seleksiyon çalışmalarının sonunda seçilen yeni çeşit adayları adaptasyon denemelerine tabi tutuluyor. Bu çalışmalarla patateste hastalık riskinin azaltılması ve daha yüksek verim potansiyeline sahip yemeklik ve sanayilik çeşitlerin geliştirilmesine odaklanılıyor. Ayrıca, geliştirilen çeşit ve çeşit adaylarının Enstitünün Doku Kültürü Laboratuvarında meristem kültürü yöntemi ile tohumluk üretim çalışmaları da 12 ay boyunca aralıksız sürdürülüyor.
Enstitü Müdürü Uğur Pırlak, yapılan çalışmaların yalnızca yeni çeşit üretimine değil, aynı zamanda Türkiye’nin patates tohumluğunda dışa bağımlılığını azaltmaya yönelik uzun vadeli bir stratejiye hizmet ettiğini belirtiyor. Yapılan tüm bu uygulamaların, hastalıklardan arındırılmış başlangıç materyali sağlaması, üretim maliyetlerini düşürmesi ve verimliliği artırması hedefleniyor.
Islah programlarında özellikle iklim değişikliğine dayanıklı, su tüketimi daha düşük ve üreticinin ekonomik gücünü artıracak çeşitler üzerinde de hassasiyetle duruluyor. Niğde’nin patates üretimindeki güçlü konumu, yürütülen denemeler için önemli bir saha avantajı sunuyor.
Araştırma ekibi, geliştirilen aday çeşitleri farklı bölgelerde test ederek performans analizlerini sürdürüyor. Aynı zamanda yerli çeşitlerin tescil süreçleri de eş zamanlı olarak ilerliyor. Öte yandan, 2024 yılı itibarıyla satışlarına başlanan tescilli yerli ve milli patates çeşitlerinin tohumluk üretimi ve sertifikasyon işlemleri de ara vermeden devam ediyor.
Uzun vadede bu çalışmaların, Türkiye’nin patates tohumluğundaki ihtiyacının yurt içi imkânlarla karşılanmasının sağlanması ve üreticinin rekabet gücünün artırılması bekleniyor.(Adnan Çelebi)
